Adanmış Bayramlar Kurban Tarihi

Halil Kara


 

          Kelime anlamı yakınlaÅŸmak olan kurban, kiÅŸinin kalpten sevdiÄŸi varlık için en büyük fedakârlığı gözetmesini temsil eder. Bu fedakârlığın Kur'an-ı Kerim de tipik örneÄŸi Hz. İbrahim, Hz. İsmail, Hz. Hanne, Hz. Meryem, Hz. Zekeriya, Hz. Yahya gibi fedakârlığın samimiyetin zirvesini, yaÅŸamış ÅŸahsiyetleri bizlere model olarak sunmaktadır. Kurban insanla yaşıttır. Kur'an-ı Kerim bize Hz. Âdem’in oÄŸullarının kurbanından bahseder. Habil ve Kabil babalarının tavsiyesi üzerine aralarındaki ihtilafın çözümü için Allah'a en sevdikleri ÅŸeyi kurban etmiÅŸler Allah onların bu hediyesinden samimi olarak yapılanı kabul etmiÅŸtir. -Maide 27- Biz her ümmet için kurban kesmeyi bir ibadet kıldık ki bu vesileyle O'nun kendilerine rızık olarak verdiÄŸi (kurbanlık) hayvanlar üzerine Allah'ın adını ansınlar diye. İşte sizin ilahınız bir tek ilahtır, artık yalnızca O'na teslim olun. Sen alçak gönüllü olanlara müjde ver. –Hac 22/ 34-

          Allah'a Yakın Olmak İçin Neler Yapılmamış ki!

          Bu ayetlerden de anlaşıldığı gibi kurban insanlığın her döneminde var olmuÅŸ fakat insanlık hakikatten saptıkça insan İçin yaratılana insan kurban adamıştır. ÖrneÄŸin güneÅŸe, ateÅŸe, nehre, kurban sunmak gibi, hatta insan bunlara kurban edilmiÅŸtir. Tarih kitaplarında kalıntıları mevcuttur. İslam öncesi Arap toplumunda çocukların, köle ve esirlerin putlara kurban edildiÄŸi az da olsa izlerine rastlanır. ÖrneÄŸin Abdülmuttalib'in adağı olan peygamberin babası Abdullah. Yine cahiliye Arapları, belli zamanlarda putlara baÄŸlılıklarını göstermek için ve onları yakınlaÅŸtırsın diye saygılarından deve, sığır koyun, ceylan gibi hayvanları keserlerdi. Kanını onların üzerine döker kurbanı parçalar dikili taÅŸların üzerine bırakırlardı, yırtıcı hayvanların ve kuÅŸların yemesini beklerlerdi. Yarar saÄŸlayacağı düşüncesiyle ölen kimsenin kabri başında kurban keserlerdi. Yeni doÄŸan çocuÄŸa akika kurbanı keser ziyafet verirlerdi. Daha birçok kurban çeÅŸidi bulunmaktaydı. Fakat İslam’ın yeniden doÄŸuÅŸuyla birlikte cahiliye döneminde kesilen tüm hayvanlar murdar sayılmıştır ve aslına yanı Hz. İbrahim döneminde olduÄŸu gibi kurban asli unsuruna çevrilmiÅŸtir.

          HZ. İbrahim’in Kurbanı Hac er’in OÄŸlu

          ÃœÃ§ dinin kendisinde birleÅŸtiÄŸi Hz. İbrahim tüm samimyetiyle Rebinden iyilerden olacak salih bir evlat niyazında bulunur. Rabbi da niyazini duasını halim yumuÅŸak huylu, sadık, samimi, insanlığa örnek olacak en önemliside son peygamberin atası olacak olan Hz. İsmail'i vererek kabul etti; lakin bu çocuk Hz. İbrahim için bir intihan vesilesiydi. Hz. İbrahim (86 yaşında çocuk sahibi olmuÅŸ olmuÅŸtu onun için onu çok seviyordu imtihani da buradan baÅŸlıyordu sevdiÄŸini en sevdiÄŸine kurban etme imtihani. Burdan yola çıkarak hoca der ki her kesin bir ismaili vardır kiÅŸinin çok sevdiÄŸi neyse onun ismsilidir ondan fedakarlık yapıyorsa ismailin sünnetini yerine getiriyordur der.(islamoÄŸlu)

          (İbrahim"Rabbim, bana salihlerden (olan bir çocuk) armaÄŸan et." Biz de onu halim bir çocukla müjdeledik Böylece (çocuk) onun yanında koÅŸabilecek çaÄŸa eriÅŸince (İbrahim ona): "OÄŸlum" dedi. "Gerçekten ben seni rüyamda boÄŸazlıyorken görüyordum.Bir bak, sen ne düşünüyorsun. (OÄŸlu İ

          smail) Dedi ki: "Babacığım, emrolunduÄŸun ÅŸeyi yap İnÅŸaallah, beni sabredenlerden bulacaksın."Sonunda ikisi de (Allah'ın emrine ve takdirine) teslim olup (babası, İsmail'i kurban etmek için) onu alnı üzerine yatırdı; Biz ona: "Ey İbrahim" diye seslendik."Gerçekten sen, rüyayı doÄŸruladın. Hiç şüphesiz biz, ihsanda bulunanları böyle ödüllendiririz." DoÄŸrusu bu, apaçık bir imtihandı. Ve ona büyük bir kurbanı fidye olarak verdik. Sonra gelenler arasında da ona (hayırlı ve ÅŸerefli bir isim) bıraktık. İbrahim'e selam olsun.(saffat,,100-109)

          HZ PYGAMBER,IN KURBANI HZ İBRAMHİM'İN SÜNNETİ.

          ( Şüphesiz, biz sana Kevser'i verdik

          Åžu halde Rabbin için namaz kıl ve kurban kes. Senin düşmanın, asıl sonu kesik (ebter) olandır.)(kevser/1-3)

          (İri cüsseli develeri de size Allah'ın iÅŸaretlerinden kıldık, sizler için onlarda bir hayır vardır.Öyleyse onlar bir dizi halinde (veya saf tutmuÅŸcasına ayakta durup) boÄŸazlanırken Allah'ın adını anın; yanları üzerine yattıkları zaman da onlardan yiyin, kanaatkara ve isteyene yedirin. İşte böyle, onlara sizin için boyun eÄŸdirdik, umulur ki şükredersiniz. Onların etleri ve kanları kesin olarak Allah'a ulaÅŸmaz, ancak O'na sizden takva ulaşır. İşte böyle, onlara sizin için boyun eÄŸdirmiÅŸtir; O'nun size hidayet vermesine karşılık Allah'ı tekbir etmeniz için. Güzellikte bulunanlara müjde ver.)(hac/36-37)

          kurban hicretin ikinci yılında Allah emretmiÅŸ, peygamberimiz de hicretin ikinci yılın dan vefatına kader hem uygulamıştır.hemde ümmetinne uygulamalı olarak göztermiÅŸtir.

          kurban Allah'ın emri olarak vacip, peygamberin ameli ve emri olarak da muhkem ve müekked (kuvvetli)sünnettir.Resûl-i Ekrem (s.a.v)kurban kesiniz kurban Ataniz ibrahimin sünnetidir. yine Efendimiz kurban kesen kurbannın tüyü kader sevap alır.baÅŸka bir hadisi ÅŸerifde. Efendimiz kim imkanı olduÄŸu halde kurban kesmesse mescidimize yaklaÅŸmasın.(ibni mace)bu hadis-ı ÅŸerifler peygamberimizin kurbana verdiÄŸi ünemi gözteriyor. onun için maddi imkanları iyi olan Nisaba malik olan her müslümana hanifilere vacip ÅŸaffilere (sünneti müekkede)(kuvvetli sünnettir).

          KURBANLIK HAYVANLAR.

          koyun, keçi, inek, dana, manda' ve deve gibi hayvanlar dan baÅŸkasi kurban edilmez.koyun,keçi, bir yaşını doldurmuÅŸ olmalı veya bitirmeyenler bitirenler kader gözteriÅŸli ve toklu olmalı. sığır cinsi hayvalar iki yaÅŸ develer ise beÅŸ yaşını bitirmiÅŸ olmalıdır.koyun ve keçiyi tek kiÅŸi kese bilir. deve, ve sığırı bir kiÅŸi kesebileceğı gibi yedi kiÅŸi de kesebilir.

          KURBANIN SAHİH OLMASININ ÅžARTLARİ

          kurbanın sahih olmasının bazı ÅŸartlari vardır.

          (1)niyet gaye Allah'a yakınlaÅŸmak olmalı kurban, ancak samimiyet ve takva ile vede Allah adına yanı(BİMİLLAH ALLAH'U EKBER)denilerek kesilmiÅŸse Allah tarafından kabul edilir. ancak besmeley'i unutarak getirmemiÅŸ ise ziyan gelmez Nitekim burada onun ancak takva ile kesilirse kabul edileceÄŸi belirtilmektedir: "

          ("Onların etleri ve kanları kesin olarak Allah'a ulaÅŸmaz, ancak O'na sizden takva ulaşır. İşte böyle, onlara sizin için boyun eÄŸdirmiÅŸtir; O'nun size hidayet vermesine karşılık Allah'ı tekbir etmeniz için. Güzellikte bulunanlara müjde ver.(Hacc/37) onutarak besmeleyi getirmemiÅŸ ise kurbana zarar gelmez vakat bilerek besmeleyi terk ederse kurban olmadığı gibi eti de yenmez.

          (2) Hayvanlar özel olmalı. kurban edilecek hayvanlar yaşını doldurmalı ve özenle seçilmeli kör' kesim yerine gidemiyecek kader topal'çok zayif ağır hasta kulakları ve boynuzları kökten kırık veya kesik olmamalıdr.

          (3) Özel vakitte kesilmeli (hanifiler )bayram namazın dan üçüncü günü güneÅŸ batana kader.(ÅŸaffiler) dörtüncü günü güneÅŸ batana kader.kurbanlarını kesmelidirler.

          (4) Ortaklığın doÄŸru olması yedi ortaÄŸin da kurban niyetiyle kesmeleri gerekir.içlerinden biri et almak niyetyle ortak olamaz.

          KURBANIN BİZDE Kİ KARÅžILIÄž KARZ-I HASEN OLUYOR.

          Ãœkemizde her yıl 600-650,bin büyük baÅŸ.2.milyon 200 binde küçük baÅŸ kubanlık kesilmektedir. bu orandaki deriden (68.175.000) gelir elde edilmektedir bu milli serveten baÅŸta devletin çeÅŸitli kurumları.thy,syv,tsk,kur'an kursları'öğrenci yurtlari'vakıflar ,yadımlaÅŸma kuruluÅŸları ,camiiler, dernekler,yaptikları çalışmalar oranında faydalanmaktadırlar.bu çalışmalar bir çok kuruluÅŸ için karz-ı hasen olmakta bu güzel hayirlardan faydalanmak için tatli bir hayir yarışına katılmaktadırlar.

          Allah'a hamd olsun bizler de bu hayir yarışına her yıl katılmaktayız.

          Bayramımızı'her,yıl'kurban,yapmaktayız.deÄŸerli,kardeÅŸlerim ÅŸu hususa deÄŸinmeden geçemiyecaÄŸim bizler hayir yarışına katılırken çeÅŸitli engellerle karşılaÅŸabiliriz unutmayalım bizimle beraber alanda olan insanlar ile aynı amaca hizmet edebiliriz. onlarda hayır için orada olduklarını unutmayalım onun için her hanki bir didiÅŸmeye münakaÅŸaya mahal vermemeliyiz bilmeliyiz ki        kurban'bize,Rabbimizin,(İşte'onlar,hayırlarda'yarışmaktadırlar,ve,onlar,bundan,dolayı.öne geçmektedirler)(müminün,23/61). Rabbinizden olan bir maÄŸfirete (eriÅŸmek) ve Cennete (kavuÅŸmak için) 'çaba gösterip yarışın,'ki (o Cennet) geniÅŸliÄŸi gök ile yerin geniÅŸliÄŸi gibi olup Allah'a ve O'nun Resul'üne iman etmekte olanlar için hazırlanmıştır. İşte bu, Allah'ın fazlıdır ki, onu dilediÄŸine verir. Allah büyük fazl sahibidir. (hadid/21) (Herkesin (her toplumun) yüzünü kendisine doÄŸru çevirdiÄŸi bir yön vardır. Öyleyse hayırlarda birbirinizle yarışınız.Her nerede olursanız, Allah sizleri bir araya getirecektir. Hiç şüphesiz Allah, her ÅŸeye güç yetirendir.(bakara/148).Rabbimiz iÅŸittik itaat ettik heycanla ÅŸefkle koÅŸarcesine iÅŸtirak ediyoruz bizden adamış olduÄŸumuz bayramımızı kabul et.

          

Yazarýn Eski Yazýlarý